24/07/2023

কাৰ্বি ভাষা

     জনজাতীয় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত মোৰ দৃষ্টিত সহজ ভাষা হ'ল বড়ো, ককবৰক, ৰাভা, গাৰো আদি। আনহাতে কঠিন ভাষা হ'ল মিচিং ভাষা। আনহাতে কাৰ্বি ভাষা মাজ ভাগত। ই চীনা-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত কিন্তু ইয়াৰ স্থান স্পষ্ট নহয়। সেয়ে হয়তো ভাষা বিজ্ঞানী শ্বাফাৰ আৰু ব্ৰেডলীয়ে মিকিৰ ভাষাক এক পথচ্যুত কুকি-চিন ভাষা বুলি শ্ৰেণীকৰণ কৰিছে। কাৰ্বি ভাষাৰ পুৰণি নাম মিকিৰ ভাষা। কাৰ্বি ভাষা আকৌ মূলতঃ দুই প্ৰকাৰৰ - পাহাৰীয়া কাৰ্বি (অসমৰ কাৰ্বি আংলং জিলাৰ ৰংখাং উপভাষা) আৰু ভৈয়ামৰ কাৰ্বি বা ডোম্‌ৰা কাৰ্বি (অসমৰ কামৰূপ জিলা আৰু মৰিগাঁও জিলা আৰু মেঘালয়ৰ ৰি-ভৈ জিলাত কোৱা হয়)। ডিফু অঞ্চলৰ ভাষাক বৰ্তমান মান্য ভাষা হিচাপে ধৰি লৈছে। কাৰ্বি মানুহৰ সংখ্যা প্ৰায় ৪২ লাখ। এসময়ত কাৰ্বি ভাষা অসমীয়া লিপিৰে লিখা হৈছিল যদিও বৰ্তমান ৰোমান লিপিৰে লিখা হয়। কাৰ্বি ভাষাত বৰ্ণৰ সংখ্যা কম। অসমীয়া লিপিৰে লিখাৰ ক্ষেত্ৰত যিকেইটা বৰ্ণৰ প্ৰয়োজন হয়, সেইকেইটা হ'ল - অ আ ই এ ও ক খ ঙ চ ছ জ ত থ দ ধ ন প ফ ব ভ ম য ৰ ল ৱ হ আৰু ং। আনহাতে কাৰ্বি ভাষাত ব্যৱহাৰ যুক্ত বৰ্ণ বিলাক হ'ল - ক্ৰ ক্ল খ্ৰ থ্ৰ প্ৰ প্ল ফ্ৰ ফ্ল হ্ৰ হ্ল। কাৰ্বি ভাষাত কিছুমান বাক্য বিভিন্ন ধৰণে প্ৰকাশ কৰা দেখিবলৈ পোৱা যায়। যেনে - মই তোমাক ভালপাওঁ - নে নাং ফান নিং দ’ক / নে নিং নাং হাং পিক / নে নাংফান নিং নাংদ'ক / নে নাংফান নিং নাংহাং ......। তাৰোপৰি কাৰ্বি ভাষাত কিছুমান একেই শব্দ সুৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভিন্ন অৰ্থ প্ৰকাশ কৰে। যেনে - মে² - ভিনদেউ, মে¹ - জুই, মে’¹ - ভাল। ফু¹ - মূৰ, ফু² ককাদেউতা। (¹ = নিম্ন সুৰ, ² = উচ্চ সুৰ)।

‌ ড° অৰ্পণা কোঁৱৰৰ প্ৰবন্ধৰ পৰা লোৱা কিছুমান কাৰ্বি ভাষাৰ বাক্য তলত দিয়া হ'ল -

• নে আন চ’ - মই ভাত খাওঁ
• চাইনং বাপচ’ - গৰুৱে ঘাঁহ খায়
• লা কিতাপ ত’ক - সি কিতাপ লিখে
• নে নাং ফান নিং দ’ক - মই তোমাক ভাল পাওঁ
• নে ফান মাৰৱে এপুম - মোক এটা আম দিয়া 
• চহাং-চৰেক আকান ছাং চিকিপ ইছি পিথা - ভিক্ষাৰীক চাউল এমুঠি দিয়া 
• নে কলম পেনছি ত'ক - মই কলমেৰে লিখোঁ
• নে হেম দামজি - মই ঘৰলৈ যাম
• নে বজাৰ পেনছি অ'ক নাম - ম‍ই বজাৰৰ পৰা মাছ আনিছোঁ
• দিফুছি বাজাৰ দ' - দিফুত এখন বজাৰ আছে
• হি থাই আলং হন-হনথা আৱে - বজাৰত শাক-পাচলি নাই

     কাৰ্বি ভাষাৰ সংখ্যা - https://www.omniglot.com/language/numbers/karbi.htm

     দৈনন্দিন জীৱনত ব্যৱহৃত ৬০ টা কাৰ্বি বাক্য - https://www.dimasathairili.com/2022/07/karbi-sentences.html?m=1

কাইলৈ হয়তো মই নাথাকিম

কাইলৈ হয়তো মই নাথাকিম
আৰু মই নথকাৰ এই বাতৰি 
হয়তো আপুনি প'ষ্ট কৰিব 
আপোনাৰ টাইমলাইনত

আপোনাৰ সেই প'ষ্টত 
সকলোৱে 😪 ৰিয়েচন দিব
  
কিছুমানে অৱশ্যে 👍 কৰিব
আন দুই-চাৰিজন বোকা****ই
❤️ অথবা 😆 দিব


কাইলৈ হয়তো মই নাথাকিম
আৰু মই নথকাৰ এই বাতৰি শুনি
কিছুমানে মোৰ প্ৰফাইল খুচৰি চাব

এনেদৰেই কিছুদিন পাৰহৈ যাব

তাৰ পিছত মোৰ টাইমলাইনত
মকৰাই জাল বান্ধিব
শগুনে মৰাশ বিচাৰি অহাৰ দৰেও
কোনেও নাহিব এবাৰো


তাৰ পিছত আপুনি আপোনাৰ পথত

আৰু মই বিষাদৰ বেহেলা বজাই
তাণ্ডৱ নৃত্য কৰিম এন্ধাৰৰ গৰ্ভত!


#কন্দৰ্পজিৎ
২৪/০৭/২০২৩

অন্ততঃ তেওঁ বুজিব পাৰিব লাগিছিল


অন্ততঃ তেওঁ বুজিব পাৰিব লাগিছিল
কিদৰে শুকাই যায় অশ্ৰুৰ টোপাল

অন্ততঃ তেওঁ বুজিব পাৰিব লাগিছিল
কিদৰে মৰাশ এটাও জীয়াই থকাৰ সপোন দেখে

অন্ততঃ তেওঁ বুজিব পাৰিব লাগিছিল
তেজৰ সোঁতত নৈ বয়

অন্ততঃ তেওঁ বুজিব পাৰিব লাগিছিল
যি বুজিব নোৱাৰিলে তেওঁ

আৰু মই ......

আৰু মই 
বুজিও নুবুজা এটা শ
টিকা ফঁটা ৰ'দত শুকাই নিজৰেই মৃতদেহ !

#কন্দৰ্পজিৎ
২৩/০৭/২০২৩

ডোমাৰী ভাষা

ভাৰতত ডোম জাতিৰ মানুহ আছিল বুলি আপুনি নিশ্চয় শুনিছে। এতিয়াও হয়তো কিছু সংখ্যক আছে, কিন্তু কালক্ৰমত তেওঁলোকে আন ভাষাক আদৰি লোৱাৰ ফলত নিজৰ ডোমাৰী ভাষা হেৰুৱাই পেলাইছে। কিন্তু আশ্চৰ্য্যৰ কথা যে পৃথিৱীৰ আন কিছুমান দেশত এই ভাষাৰ মানুহ আছে বুলি জানিবলৈ পোৱা গৈছে। কিন্তু তেওঁলোক একত্ৰিত নহয়, বিভিন্ন দেশৰ বিভিন্ন অঞ্চলত সিঁচৰতি হৈ আছে। আচৰিত কথা যে, তেওঁলোকে নিজৰ ভাষা হেৰুৱাই পেলোৱা নাই।

ডোমাৰী হৈছে ভাৰতৰ পৰা বিলুপ্তপ্ৰায় আৰ্য্য ভাষা। এই ভাষাৰ মানুহ মধ্যপ্ৰাচ্য আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাত সিঁচৰতি হৈ আছে। এই ভাষাটো আজাৰবাইজানৰ উত্তৰ দিশত আৰু মধ্য চুডানৰ দক্ষিণলৈকে চলে। এই ভাষাৰ মানুহ তুৰস্ক, ইৰাণ, ইৰাক, পেলেষ্টাইন, ইজৰাইল, জৰ্ডান, ইজিপ্ত, চুডান, লিবিয়া, টিউনিছিয়া, আলজেৰিয়া, মৰক্কো, ছিৰিয়া আৰু লেবাননত বাস কৰে। আৰবৰ মানুহে তেওঁলোক নাৱাৰ বুলি কয়, কাৰণ তেওঁলোক আছিল যাযাবৰী জনগোষ্ঠী যিয়ে প্ৰথমে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ পৰা মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। বৰ্তমান এই ভাষা ক'ব পৰা মানুহৰ সংখ্যা তিনি লাখৰো কম। ডোমাৰীৰ উপভাষা সমূহ হ'ল - নবাৰী, কুৰবাটি, হেলেবি, হালাব, কৰাচী, মাৰাশী, গৰাকা, চুৰি-বালি আৰু নাৰিকুৰাবা। এই ভাষা লিখাৰ ক্ষেত্ৰত অঞ্চল বিশেষে লেটিন, হিব্ৰু আৰু আৰৱী আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

প্ৰথমে এই ভাষাৰ কেইটামান সংখ্যা তলত দিলোঁ ⤵️

১ য়েক / য়িকা
২ দি
৩ তিৰিন
৪ ইষ্টাৰ
৫ পাঞ্জ
৬ ছাছ
৭ হাৱ্ত / হফ্ত
৮ হায়ছ্থ / হায়তেক
৯ নু
১০ দেজ
২০ ৱিচ
১০০ ছায়

এতিয়া কিছু শব্দ ⤵️

মই - আমা
আমি - এমে / আমিন
তুমি - আতু / তো
কোন - কানি / কো
কি - কি / কায়
ক'ত - কাতে / কেতা
কেতিয়া - কাৱাস / কাচি
কেনেকৈ - কেকে / কেনে‌ কাত
নহয় - না
সকলো - গিছ / গিছতানে
বহুত - বল / বু
কম - আকাম / টিকা
দীঘল - দীৰ্গা / দ্ৰংগে
মানুহ - মানুস / নাফাৰ
সাপ - সাপ / সাব
বাহু - দুদ
গছ - ছাদজ়াৰ / লাউৰা
ফল - ফাৱাকে
ঘাঁহ - হাছিছ
মাংস - মাচি
কণী - আনা
চুলি - ৱালভাল
মূৰ - ছিৰি / ছেৰ
কাণ - কান
চকু - আক্কি
নাক - পিৰিন
দাঁত - দান্দ 
জিভা - ঝিভ / জিব
নখ - নাইল
ভৰি - পাৱ
হাত - হস্ত / সস্ত
পেট - পেট
পিঠি - পিষ্ট 
পান কৰা - পি
খোৱা - কোৱা
জানা - ঝান / জান
শুৱা - ছুছ
মৰা - মাৰি / ম্ৰা
মাৰা - মাৰ
আহা - আও / আউ
দিয়া - দে
গোৱা (গানৰ ক্ষেত্ৰত) - গাক 
পানী - পানী
বৰষুণ - ৱাৰচ
নিমখ - লোন
জুই - আগ
কলা - কালা
ৰাতি - আৰাত
দিন - দিচ
বছৰ - ৱাৰচ
ঠাণ্ডা - সিল্দা
নতুন - নাৱা
আৰু - উ / ৱা
নাম - নাম

#কন্দৰ্পজিৎ

অসমীয়া - বড়ো - ককবৰক

নমস্কাৰ  
খুলুমবায় 
খুলুমখা

তুমি কোন? 
নৗং সৗৰ?  
নৗংনি ছাবু?

তোমাৰ নাম কি?  
নৗংনি মুঙা মা?  
নিনি মুঙ তামো?

মোৰ নাম কন্দৰ্পজিৎ   
আংনি মুঙা কন্দৰ্পজিৎ   
আনি মুঙ কন্দৰ্পজিৎ 

তোমাৰ কি খবৰ? / তুমি কেনে আছা? 
নৗংনি মা খবৰ ?  
নৗঙ ছাবো?

ভাল  
মৗজাং  
কাহামনো

তুমি কোন ঠাইৰ?  
নৗং ব'দে জাইগানি?  
নৗং বোৰোনি? 

মই সাপটগ্ৰামৰ  
আং সাপটগ্ৰামনি  
আং সাপটগ্ৰামনি

আমি ধুবুৰীলৈ যাওঁ  
জৗং ধুবুৰীয়াও থাংদোং  
চৗঙ ধুবুৰী থাহনগো

তেওঁ কিতাপ পঢ়ে  
বিয়ো বিজাব ফৰায়দৗং 
বো বিজাপ পোৰিখা

তেওঁ বিদ্যালয়লৈ যাব
বিয়ো ফৰায়সালিয়াও থাংবায়
বো ৰৗংনোগো থাহোংনাই 

এতিয়া তুমি কি কৰি আছা?
দানিয়া নৗং মা খালামদৗং?
তাবুকখে নৗং খৗলাই তংচা? 

মই কাম কৰি আছোঁ
আং খামানি খালামদৗং
আং তাংগৗই তঙো

তুমি ক'লৈ যোৱা?
নৗং বহায় থাংগৗন?
নৗং বৰো থাহঙৗই?

তেওঁ আজি ঘৰৰপৰা আহিছে
বিয়ৗ দিনৈ ন'নিফ্ৰাই ফৈদৗংমৗন
বো তিনি নোগো ফাইও

মই ৰাতি যাম
আং হৰাৱ থাংগৗন
আং হৰো থাহংখা

মই সুখী
আং গৗজৗনবাই
আং তংহোকজাক 

আহা
ফৈদৗ 
ফাইজাদি

সুপ্ৰভাত
মৗজাং ফুং
ফুং কাহাম

শুভৰাত্ৰি
মৗজাং হৰ
হৰ কাহাম

মই তোমাক ভালপাওঁ
আং নৗংখৌ মৗজাং মৗনৗ  
আং নোনো হামজাকগো

তুমি মোক ভালপোৱা নে?
নৗং আংখৌ মৗজাং মৗনবাই না?
নৗং আংকো হামজাগো?   

হয়
অৗ 
ইন' / আও

নহয়
নাঙা
ইন'হি

ধন্যবাদ
সাবায়খৰ
হামবাই
 
(কিবা ভুল পৰিলক্ষিত হ'লে অনুগ্ৰহ কৰি আঙুলিয়াই দিব।)

#কন্দৰ্পজিৎ

অসমীয়া - বড়ো - ককবৰক - গাৰো - জোংখা - তিব্বত - ৰাভা - কোচ

বড়ো ভাষাৰ লগত মিল থকা ভাষা বিলাক হ'ল - ককবৰক, গাৰো, জোংখা (Dzonkha), তিব্বত, ৰাভা আৰু কোচ ভাষা। ইয়াৰ ভিতৰত বড়োৰ সৈতে বেছি মিল থকা ভাষা হ'ল ত্ৰিপুৰাৰ ককবৰক ভাষা। আনহাতে জোংখা হ'ল ভূটানৰ ভাষা। তলত উল্লেখিত ভাষাসমূহৰ সংখ্যা বিলাক দিয়া হ'ল। (ইয়াত কিবা ভুল পৰিলক্ষিত হ'লে জনাব।)

অসমীয়া - বড়ো - ককবৰক - গাৰো -
             জোংখা - তিব্বত - ৰাভা - কোচ

শূন্য - লাথিখো - বুকচা - শুইনো - 
         লেক্‌কৰ - লাইকৰ - * - ৰিয়া

এক - সে - সা - সা - 
          চি - চিং - সা - সা

দুই - নৈ - নৗই - গ্নি/গিনি - 
        নি - নি - নিঙ - নিঙ

তিনি - থাম - থম - গিত্তাম - 
           চুম - চুম - তাম - তাম

চাৰি - ব্ৰৈ - ব্রৗই - ব্ৰি- 
          ঝি - শি - চেচা - ব্ৰি

পা‌ঁচ - বা - বা - বোঙ- 
         ঙা - ঙা - তলা - বৗঙ

ছয় - দ' - দোক - দোক - 
        দ্ৰু - ত্ৰুগ - ক্ৰোব - ম্ৰোব

সাত - স্নি - স্নি - স্নি/ছিনি - 
          দুৱেন - দুন - চিয়া - সিন

আঠ - দাইন - চাৰ - চেত - 
          গে - গ্যায় - গিন - গিন

ন - গু - চুকু - স্কু - 
      গু - গু - বিঙ - বিন

দহ - জি - চি - চিকুং/চিকিং - 
        চুথাম - চু - সাথা

এঘাৰ - জিসে - চিসা - চিসা - 
            চুচি - চুজি - সাসা

বাৰ - জিনৈ - চিনৗই - চিগ্নি/চিগিনি - 
         চুনি - চুনি - সানিঙ

তেৰ - জিথাম - চিথম - চিগিত্তাম - 
          চুচুম - চুচুম - সাতাম

চৈধ্য - জিব্ৰৈ - চিব্রৗই - চিব্ৰি - 
      ‌ চুঝি - চুশি - সাচেচা

পোন্ধৰ - জিবা - চিবা - চিবোঙা - 
              চুঙা - চুঙা - সাতলা

ষোল্ল - জিদ' - চিদোক - চিদোক - 
           ‌চুদ্ৰু - চুদু - সাক্ৰোব

সোতৰ - জিস্নি - চিস্নি - চিস্নি/চিছিনি - 
             চুদুৱেন - চুদুন - সাচিয়া

ওঠৰ - জিদাইন - চিচাৰ - চিচেত - 
           চুগে - চুগ্যায় - সাগিন

উনৈশ - জিগু - চিচুকু - চিচকু - 
             চুগু - চুগু - সাবিন 

বিশ - নৈজি - নৗইচি - কোলগ্ৰিক - 
         খেচি - নিশু - নিঙথা

একৈশ - নৈজিসে - নৗইচিসা - কোলগ্ৰিকসা - 
             নিয়াৰচি - নিশুৎচাজি - নিঙথা সা

ত্ৰিশ - থামজি - থমইচি - কোলাতচি - 
       ‌ * - চুমজু - থামথা

চল্লিশ - ব্ৰৈজি - ব্রৗইইচি - ছোতব্ৰি - 
 ‌‌ * - শিপজু - চেচাথা

পঞ্চাশ - বাজি - বাইচি - ছোতবোঙা -
           ‌ * - ঙাপজু - তলাথা

ষাঠি - দ'জি - দোকইচি - ছোতদোক - 
                 * - ত্ৰুকচু - ক্ৰোবথা

সত্তৰ - স্নিজি - স্নিইচি - ছোতস্নি/ছোতছিনি -  
                  * - দুনজু - চিয়াথা

আশী - দাইনজি - চাৰইচি - ছোতচেত - 
                       * - গ্যায়জু - গিনথা

নব্বৈ -গুজি - চুকুইচি - ছোতস্কু - 
                * - গুপজু - বিঙথা

এশ - জৌসে - সাৰা - ৰিতছাসা - 
                 * - গ্যা - সাথাথা

দুশ - জৌনৈ - নৗইৰা - ৰিতছাগ্নি/ৰিতছাগিনি - 
                * - গ্যানি - নিঙথাথা

হাজাৰ - ৰৗজা - চাই - হাজালসা - 
                    * - টং

দুই হাজাৰ - নৈৰৗজা - নৗইচাই - হাজালগ্নি/হাজালগিনি - 
                             * - টংনি

লাখ - লাখ - ৰাচাই

দুই লাখ - নৈলাখ - নৗইৰাচাই

কোটি - কোটি - ৰৗজাং

দুই কোটি - নৈকোটি - নৗইৰৗজাং

#কন্দৰ্পজিৎ

ঘূৰি নহা বাটেৰে

খবৰ বিচাৰি ফুৰা মানুহজন
খবৰ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ ওলাই গ'ল
আজি নিজেই এটা খবৰ হৈ 
অন্য এক জগতৰ খবৰ বিচাৰি

কবিতা ভালপোৱা মানুহজন
কবিতা বিচাৰি ওলাই গ'ল
ঘূৰি নহা বাটেৰে ...... 

(ছত্ৰপতি গোস্বামী দাৰ স্মৃতিত) 🕉️

✍ #কন্দৰ্পজিৎ
০৬/০৭/২০২৩

ॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐ
“অসমীয়া প্ৰতিদিন” কাকতৰ সাপটগ্ৰামৰ 
সাংবাদিক ছত্ৰপতি গোস্বামীয়ে আজি 
পুৱা দহমান বজাত ইহলীলা সম্বৰণ কৰে। 
ॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐॐ