জীৱনৰ বাটে-ঘাটে

“জীৱনৰ বাটে-ঘাটে”

(১)

আপুনি যদি জীৱনত বিফল হৈ থাকে তেন্তে কিছুমান মানুহে আপোনাক উপহাস কৰিব, আনহাতে যদি আপুনি সফলতাৰ ফালে আগবাঢ়ি যাবলৈ ধৰে তেতিয়াও সেই মানুহবোৰে হিংসাত জ্বলি-পুৰি মৰিব। এনেকি বহু সময়ত আপোন মানুহো। 

(২)

আটাইতকৈ ডাঙৰ বেমাৰ হ'ল অপ্ৰয়োজনীয় সন্দেহ। যিয়ে সেইজন ব্যক্তিক ভিতৰি ভিতৰি পুৰি ছাই কৰি দিয়ে, অথচ সি নিজেই নাজানে।

(৩)

যি মানুহ অতিৰিক্ত ভাবে টকা-পইচাৰ কথা চিন্তা কৰি থাকে, বেলেগক দিবলৈ ভয় কৰে, তেনে মানুহে কেতিয়াও টকা সাঁচিব নোৱাৰে। সময়ত বেলেগ ফালেৰে তাতোকৈ বহু বেছি ওলাই যায়।

(৪)

কিছুমান মানুহ নিজেও শান্তিত থাকিব নিবিচাৰে, আনকো শান্তিৰে থাকিবলৈ নিদিয়ে। শান্তি নিজৰ ভিতৰৰ এক সুক্ষ্ম অনুভূতিৰ বাহিৰে আন একো নহয়।

(৫)

এনে কিছুমান মানুহ থাকে, যি নিজে কি কৰি আছে নিজেই নাজানে। যাক আনেতো দূৰৈৰ কথা নিজেৰ আত্মায়ো সলনি কৰিব নোৱাৰে।

(৬)

কিছুমান মানুহে নিজৰ বিবেক-বুদ্ধিৰে কাম কৰিব নোৱাৰে, আৰু তেনে মানুহে আনকো নিজৰ দৰেই ভাবে। কিছুমানে আনৰ মগজুক পৰিচালনা কৰি ভাল পায়, তেনে ব্যক্তিয়ে আনকো তেওঁৰ দৰে এজন পৰিচালক বুলি ভাবে।

(৭)

জীৱনৰ স'তে যুঁজ কৰিব জনা মানুহৰ বিপদত সময় আৰু প্ৰকৃতিয়ে সহায় কৰে। আনহাতে ঈশ্বৰৰ নাম-কীৰ্তন কৰি আনৰ মনত আঘাত দিয়া মানুহক সময় আৰু প্ৰকৃতিয়ে তেনেধৰণৰেই বিচাৰ কৰে।

(৮)

এসময়ৰ নিয়ম আন এসময়ত অনিয়ম হৈ পৰে। সময় সদায় একে সোঁতেৰে গতি নকৰে। 

(৯)

যেতিয়া নিজৰ তেজেই নিজৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰে, তেতিয়াই বহুতে নিজকে নিঃশেষ কৰি দিয়ে, কিছুমানে আকৌ জীয়াই থাকিবলৈ যুঁজ কৰিব পাৰে, আন কিছুমানে জীৱন-মৃত্যুৰ দোমোজাত বিভ্ৰান্ত হৈ পৰে।

(১০)

যিকোনো কাৰ্য সীমাৰ উৰ্দ্ধত কৰাটো উচিত নহয়। কাৰণ সীমাৰ সীমা ভাঙিলে সকলো সলনি হৈ যায়। এনেকি ভৌগোলিক সীমাও সদায় একেদৰে নাথাকে।

জন্মদিনৰ শুভকামনাৰে

দিবলৈতো মোৰ একোৱেই নাই 

কেৱল হৃদয়ৰ শুভকামনাৰ বাহিৰে 

দিনবোৰ ৰঙীন হওক

সপোনবোৰ সাৰ পাওক

যাত্ৰাপথ হওক মসৃণ সৰল 

...... জন্মদিনৰ শুভকামনাৰে ......

(৪ ডিচেম্বৰ, ২০২৫ — দুহিতা ৰাগিণীৰ জন্মদিনৰ শুভেচ্ছাৰে)

✍️ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 

হাইকু

সকলো হেৰুৱাই পেলোৱাৰ পিছতো 

পাবলৈ বাকী থাকে বহুতো!

✍️ কন্দৰ্পজিৎ 

ৰেডিঅ': তেতিয়া আৰু এতিয়া

বহু দিনৰ মূৰত পূৰণি ৰেডিঅ' খনত বেটাৰি ভৰালোঁ। কিন্তু চেনেল একেবাৰে কম। SWত শ্বিলং পূৰ্বোত্তৰ সেৱা কেন্দ্ৰ আছিল। এতিয়া নাই। এসময়ত কোকৰাঝাৰতো বড়ো ভাষাৰ ৰেডিঅ' ষ্টেচন আছিল, এতিয়া নাই। দুপৰীয়া ১.২০ৰ পৰা ২ বজালৈ শ্বিলং পূৰ্বোত্তৰ সেৱা কেন্দ্ৰত হিন্দী গীতৰ অনুষ্ঠান আছিল। আজি বিচাৰি নাপালোঁ। আবেলি বিবিধ ভাৰতীতো পুৰণি হিন্দী গীতৰ অনুষ্ঠান শুনিবলৈ পোৱা গৈছিল।‌ এতিয়া নাই। SWত কেৱল কেইটামান চীনা, পাস্তু আদি ভাষাৰ চেনেল আহে। MWত কেৱল কেইটামান বাংলাদেশৰ বাংলা চেনেল আহে। ৰাতি কলকতাও আহে। তাৰোপৰি ৰাতি কম সংখ্যক অসমীয়া, ওড়িয়া, নেপালী আৰু হিন্দী চেনেল আহে। ভূটানৰ BBS আগত আহিছিল, আবেলি নেপালী গীত দিছিল, এতিয়া অহা নাই। আগত প্ৰায় সকলো সময়তে, বিশেষকৈ পুৱা, দুপৰীয়া, আবেলি, সন্ধিয়া আৰু ৰাতি নিদৃষ্ট সময়ত কিছুমান হিন্দী গীতৰ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, এতিয়া নাই বা খুবেই কম সংখ্যক চেনেল উপলব্ধ। দুপৰীয়া ২ বজাত ইংৰাজী আৰু ২.১৫ত হিন্দী ভাষাত অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ৰ বাতৰি সম্প্ৰচাৰিত হৈছিল। স্পষ্ট ৰূপত শুনিব পৰা গৈছিল, আজি বিচাৰি পোৱা নাই। বৰ্তমান এনালাগ SW (Shortwave) আৰু MW (Medium Wave) ফ্ৰিকুৱেন্সীত চেনেলবোৰ প্ৰায় বন্ধ বা অতি সীমিত হৈ পৰিছে। জানিব পৰা মতে কোকৰাঝাৰ কেন্দ্ৰটো আচলতে সম্পূৰ্ণ বন্ধ হৈ যোৱা নাই, বৰঞ্চ ইয়াক FM প্ৰযুক্তিলৈ উন্নত কৰা হৈছে। শেহতীয়াকৈ ২০২৫ চনৰ আৰম্ভণিতে কোকৰাঝাৰত এটা নতুন 10 KW FM ট্ৰান্সমিটাৰ উদ্বোধন কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে বড়ো এলবাম আৰু চিনেমাৰ গীত, লোকগীত আদি এতিয়া অতি পৰিষ্কাৰকৈ FM বেণ্ডত সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়। কিন্তু পুৰণি MW বা SW ৰেডিঅ’ত ইয়াক আৰু বিচাৰি পোৱা নাযায়। শ্বিলং পূৰ্বোত্তৰ সেৱা নামৰ ঐতিহাসিক চৰ্টৱেভ (SW) সেৱাটো চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে বন্ধ কৰি দিছে। কাৰণ SW ট্ৰান্সমিটাৰ চলোৱাৰ খৰচ বহুত বেছি আছিল আৰু গোলকীয়ভাৱে ইয়াৰ ব্যৱহাৰ কমি আহিছিল। এতিয়া এই সেৱা কেৱল ডিজিটেল মাধ্যম আৰু স্থানীয় FM-তহে উপলব্ধ। আকাশবাণীৰ "বিবিধ ভাৰতী" বা আঞ্চলিক কেন্দ্ৰৰ "অনুৰোধৰ হিন্দী গীত"ৰ অনুষ্ঠানসমূহ এতিয়া আগৰ দৰে শুনিবলৈ পোৱা নাযায়। বহুতো MW/SW ট্ৰান্সমিটাৰ বন্ধ কৰি দিছে, সেয়ে পুৰণি ৰেডিঅ'ত এই চেনেলবোৰ ধৰা নপৰে। দিল্লীৰ পৰা সম্প্ৰচাৰিত হোৱা এই ৰাষ্ট্ৰীয় বাতৰি এতিয়াও নিয়মীয়াকৈ চলি আছে। কিন্তু আগতে যিহেতু ডিব্ৰুগড় বা গুৱাহাটীৰ শক্তিশালী MW ট্ৰান্সমিটাৰে ইয়াক লৈ গোটেই অসমতে শুনাইছিল, এতিয়া সেই এনালগ ট্ৰান্সমিটাৰৰ ক্ষমতা কমাই দিয়াৰ বাবে ধুবুৰী বা নামনি অসমৰ অঞ্চলসমূহত পুৰণি ৰেডিঅ'ত চিগনেল পোৱা নাযায়। চীনৰ CRI (China Radio International), পাকিস্তানৰ পাস্তু আদি ভাষাৰ চেনেল আৰু বাংলাদেশৰ কিছুমান চেনেল এতিয়াও শুনিবলৈ পোৱা যায়, কাৰণ তেওঁলোকে SW আৰু MW ট্ৰান্সমিটাৰসমূহ অতি শক্তিশালী কৰি ৰাখিছে, যাতে তেওঁলোকৰ প্ৰচাৰ ভাৰতৰ দৰে চুবুৰীয়া দেশতো বহুত দূৰলৈকে শুনিবলৈ পোৱা যায়। আনহাতে ভাৰত চৰকাৰে এনালগ SW/MW প্ৰযুক্তি প্ৰায় এৰি দিছে। তাৰ পৰিৱর্তে আকাশবাণীয়ে DRM (Digital Radio Mondiale) নামৰ নতুন ডিজিটেল ট্ৰান্সমিটাৰ লগাইছে। কিন্তু এই ডিজিটেল চেনেলবোৰ শুনিবলগীয়া হ'লে পুৰণি ৰেডিঅ’খন কামত নাহে, কিয়নো ইয়াৰ বাবে বিশেষ DRM ৰেডিঅ’ ছেটৰ প্ৰয়োজন হয়। আনহাতে ৰাতি হ’লে বায়ুমণ্ডলৰ আয়ন'স্ফিয়াৰ স্তৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে ৰেডিঅ’ তৰংগ বহুত দূৰলৈকে প্ৰতিফলিত হয়। সেইবাবেই পুৰণি ৰেডিঅ’ত ৰাতি পশ্চিমবংগৰ বাংলা, নেপালী, ওড়িশাৰ ওড়িয়া তথা ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইৰ হিন্দী চেনেলবোৰ ধৰা পৰে। কিছুমান স্পষ্টকৈ আহে, কিছুমান অস্পষ্টকৈ আহে। কিন্তু দিনৰ পোহৰত সিহঁতৰ চিগনেল একেবাৰে নাইকিয়া হৈ যায়। ভূটানৰ BBS ৰেডিঅ’য়ো এতিয়া SW সম্প্ৰচাৰ বন্ধ কৰি কেৱল নিজৰ দেশৰ বাবে FM আৰু ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লৈছে।

✍️ কন্দৰ্পজিৎ 

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

যেনেদৰে পাৰ কৰিব লগা নাছিল 

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

য'ত আপোনাৰ উপস্থিতি শূন্য 

য'ত মোৰো উপস্থিতি শূন্য 

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

না ফেচবুক ষ্টেটাছ 

না হোৱাটচএপ ষ্টেটাছ 

না ইউটিউব ভিডিঅ'

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

না মেছেজ, না ফোনকল 

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

য'ত উশাহ বিলাক থমকি ৰয়

য'ত জীৱনটোৰ পোনপটীয়া সম্প্ৰচাৰ বন্ধ 

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

য'ত নাই সংগীতৰ ধ্বনি 

য'ত নাই কবিতাৰ মাদকতা 

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

য'ত সকলো হেৰুৱাই 

একো যেন হেৰুওৱা নাই 

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

য'ত জীৱনটো এন্ধাৰৰ মাজত হেৰাই যোৱা 

এটা অসমাপ্ত বিষাদ সংগীত 

য'ত কবিতাবোৰ অকবিতাও হ'ব নোৱাৰি

বেকবিতা হৈ হেৰাই যোৱাৰ পথত 

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

হয়,

সম্প্ৰতি এনেদৰেই পাৰ কৰি আছোঁ জীৱনটো

যি আচলতে জীৱনো নহয় 

মৃত্যুও নহয় !

✍ কন্দৰ্পজিৎ

৬ এপ্ৰিল

সময়বোৰ এনেদৰেই পাৰ হৈ যায় 

সৰি পৰে 

সৰি সৰি সৰাপাত হয় ...... !

✍️ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 

(৬ এপ্ৰিল, ২০২৬)

সাৰ নোপোৱা টোপনিৰ বাগিচাত

টেঙেচী ফুলৰ টোপনিৰ দৰে 

জোনমণি দাস টোপনি গ'ল

সাৰ নোপোৱা টোপনিৰ বাগিচাত ......

✍️ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 

(১৩ মাৰ্চ, ২০২৬)

জীৱন মুৰ্দাবাদ

মই ভালপাওঁ কবিতা 

তাই ভাল নাপায় 

তাই ভাল পায় 

জীৱনৰ কঠিন কঠোৰ গদ্য 

যাৰ বাবে মই প্ৰস্তুত নহওঁ!

মই ভালপাওঁ সপোন 

তাই ভালপায় দিঠক 

মই ভালপাওঁ জীৱনৰ নিচা 

তাই ভালপায় বাস্তৱতা 

আমি কেতিয়াও এজনে আনজনক 

সহজভাবে ল'ব নোৱাৰিম

তাৰ পিছতো এজনে আনজনক 

বিদায় জনাব নোৱাৰোঁ in officially 

So, এতিয়া মই বৌদ্ধ হ'ম 

মৌন বৌদ্ধ 

আৰম্ভ কৰিম

ঘৰ এৰি বেঘৰ হোৱা 

জীৱনৰ কঠিন কঠোৰ যুদ্ধ!

#কন্দৰ্পজিৎ

“২০২৫-ৰ পৰা ২০২৬-লৈ .... কিছু ভিন্ন কথা, চিন্তা আৰু পৰিকল্পনা”

নিজৰ স্থায়ী কৰ্মৰ বাহিৰেও কিছুমান পাৰ্শ্ব কৰ্মৰ জড়িয়তেও আমি উপাৰ্জন কৰিব পাৰি। যদিওবা মই দামি ম'বাইল ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সক্ষম নহওঁ, তথাপিও ম'বাইলে আজিলৈকে মোক ৬০ হাজাৰ টকা উপাৰ্জন কৰাত সহায় কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত যোৱা ২০২৫ চনত ৩০ হাজাৰ টকা ম'বাইলৰ জড়িয়তে উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হওঁ। নিজৰ স্থায়ী কৰ্মৰ বাহিৰে পাৰ্শ্ব কৰ্মৰ জড়িয়তে কৰা উপাৰ্জনৰ ক্ষেত্ৰত এক সুকীয়া আনন্দ থাকে। অৱশ্যে মই জমা ৰাখিব পৰা নাই। বিভিন্ন সমস্যা, হাত খৰচ আদিত খৰচ হৈ গৈছে। যোৱা ২০২৫ চনত ম'বাইলৰ জড়িয়তে উপাৰ্জন কৰা ৩০ হাজাৰ টকাৰ ভিতৰত আছে — ইউটিউবৰ ৮ হাজাৰ মান, ৱিকিপিডিয়াৰ ১০ হাজাৰ, শিক্ষামূলক PDF বিক্ৰী কৰি ১০ হাজাৰ, আৰু ৰাইটিং ৱাৰ্কৰ যোগেদি ২ হাজাৰ মান। অৱশ্যে ৰাইটিং ৱাৰ্কক ম'বাইলৰ ভিতৰত ধৰিব নোৱাৰি যদিও, এই ক্ষেত্ৰতো ম'বাইলে, বিশেষকৈ ChatGPT-য়ে বিশেষ সহায় কৰিছে। 

মুঠতে এইবিলাক কামৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণি কঠিন আৰু কষ্টকৰ হয়। প্ৰথমতে এবছৰমান ধৈৰ্য ধৰিবলগীয়া হয়। আপোনাৰ যিটো বিষয়ত দক্ষতা আছে, সেই দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰি ম'বাইলৰ যোগেদি উপাৰ্জন কৰিব পাৰে। বৰ্তমান বহুকেইটা প্লেটফৰ্ম আছে। যেনে - YouTube , Facebook, WhatsApp আদি। ইয়াৰ উপৰিও Affiliate Marketing-ৰ যোগেদিও উপাৰ্জন কৰিব পৰা যায়। Blog Writing-ৰ যোগেদিও উপাৰ্জন কৰিব পাৰি। ওপৰত উল্লেখ কৰা কাম সমূহ কোনোধৰণৰ আগধন খৰচ নকৰাকৈয়ে কৰিব পাৰি। যিহেতু ম'বাইল আছেই, নেট পেক ভৰায়েই। ইয়াৰ উপৰিও App বনাব পৰা দক্ষতা থাকিলে, তাৰ পৰাও উপাৰ্জন কৰিব পাৰি, অৱশ্যে এপ্‌ৰ ক্ষেত্ৰত কিছু আগধনৰ প্ৰয়োজন হয়। নাইবা Web hosting-ৰ যোগেদি, ইয়াতো কিছু আগধনৰ প্ৰয়োজন হয়। লিখা-মেলা, অনুবাদ, অভিনয়, সংগীত, ফটোগ্ৰাফি (ফটো উঠোৱা), ৰন্ধা-বঢ়া, ভ্ৰমণ কৰা, কৃষি কাৰ্য কৰা, কথা কোৱা, বিভিন্ন ধৰণৰ সামগ্ৰী নিৰ্মাণ কৰা, ধৰ্ম চৰ্চা, অনলাইন গেম খেলা আদি যাৰ যিটো বিষয়ত ৰাপ আছে, সেইটো বিষয়কে ফকাচ কৰি পাৰ্শ্ব উপাৰ্জন (Side Income)-ৰ পথ উলিয়াব পাৰে। বিশেষ একো নাজানিলেও আজিকালি AI ব্যৱহাৰ কৰিও উপাৰ্জন কৰিব পাৰি। অৱশ্যে বিভিন্ন সামাজিক মাধ্যমত দিয়া কিছুমান বিজ্ঞাপন ভুৱা হয়। বিশেষকৈ ঘৰত বহি মাহত ২০ হাজাৰ টকা উপাৰ্জন কৰক জাতীয় বিজ্ঞাপন বিলাক ভুৱা, সেইবিলাক চক্ৰত পৰিলে উপাৰ্জন দূৰৈৰ কথা নিজৰ পকেটৰ খৰচহে হ'ব।

বহুতো মানুহ আছে, যিয়ে বিভিন্ন ঠাইলৈ গ'লে ফটো উঠাই ভাল পায়, স্মৃতি হিচাপে ফটো বিলাক ৰাখি দিয়ে বা ফেচবুকত আপলোড কৰে। কিন্তু বহুতেই নাজানে যে নিজৰ কেমেৰা বা ম'বাইলত আৱদ্ধ কৰা ফটোৰ যোগেদিও উপাৰ্জন কৰিব পাৰি। এখন ফটোৰ বাবে কমেও ১০ হাজাৰ টকা উপাৰ্জন কৰা ব্যক্তিও আছে। ৱিকিপিডিয়া কমন্সত হোৱা বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাত ফটো আপলোড কৰিও উপাৰ্জন কৰিব পাৰি, যদিহে ফটোখন মনোগ্ৰাহী হয়, বিচাৰকে শ্ৰেষ্ঠ স্থান দিয়ে, আপোনাৰ ভাগ্য ভাল হয়, তেন্তে এখন ফটো আপলোড কৰিও আপুনি উপাৰ্জন কৰিব পাৰিব। 

২০২৬ চনত আজৰি সময়ত সংখ্যা তত্ত্ব আৰু জ্যোতিষ শাস্ত্ৰৰ সদ্ ব্যৱহাৰ কৰি কিছু উপাৰ্জন কৰিম বুলি ভাবিছোঁ। আগতেই শিকিছিলোঁ, বহুদিন চৰ্চা কৰা নাছিলোঁ, আকৌ চৰ্চা আৰম্ভ কৰিম। প্ৰথম অৱস্থাত বিনামূলীয়াকৈ আৰম্ভ কৰিম। তাৰ পিছত যদিহে মানুহক বিশ্বাসযোগ্য ফলাফল উলিয়াই দিব পাৰোঁ, তেন্তে ইয়ো এটা উপাৰ্জনৰ মাধ্যম হ'ব।

যিয়েই নহওক ২০২৫ পাৰ হৈ গ'ল, ২০২৬ আহিল, আকৌ কিছুমান নতুন কথা চিন্তা কৰিছোঁ। আপুনিও চিন্তা কৰিব পাৰে, কাৰণ চিন্তা কৰাৰ বাবে কোনোধৰণৰ আগধন বহন কৰিবলগীয়া নহয়। চিন্তা কৰা মানেই চিন্তাটোক কামত খটুৱাবলৈ আৰম্ভ কৰক। প্ৰথমতে পৰিশ্ৰম কৰিবই লাগিব। দক্ষতা আৰু ধৈৰ্য থাকিলে তাৰ বিনিময় এদিন পাবই।

#কন্দৰ্পজিৎ

হাইকু

যিখন চিঠি পঢ়া নহ'ল 

সেইখন চিঠিৰ বাবেই 

সপোনবোৰ মৃত!

✍ কন্দৰ্পজিৎ 

ব্যক্তিগত

সকলো হেৰুৱাৰ পিছতো 

মই ভাগৰি নপৰোঁ

কাৰণ, মই জানো 

জীৱনটোক কিদৰে 

প্ৰথমৰ পৰা আৰম্ভ কৰিব লাগে 

দুদিনমান কষ্ট হয় 

সেইখিনি সহ্য কৰিব পৰা ধৈৰ্য মোৰ আছে 

কিন্তু যি ঠাইত নূন্যতম সন্মানখিনিও লাভ কৰিব নোৱাৰি 

সেই ঠাইলৈ যাব পৰা মানসিকতা মোৰ নাই!

#কন্দৰ্পজিৎ